Najpierw był 17 listopada i koncert we wrocławskim klubie Czasoprzestrzeń oraz wizyta w rodzinnym domu Fryderyka. Podczas obu tych wydarzeń zarejestrowałem na dyktafonie kilka wypowiedzi bohaterów niniejszej rozmowy, ale pomysł na spisanie obszernego wywiadu z Maćkiem i Fryderykiem zrodził się w mojej głowie dopiero 9 grudnia, podczas spotkania z nimi w studiu Radia WNET na krótko przed pamiętnym warszawskim koncertem Katedry w klimatycznym klubie Chmury, skąd to Radio WNET nadało po raz pierwszy w swojej historii transmisję koncertu na żywo. Wszystkie poniższe wypowiedzi Fryderyka i Maćka to plon wymienionych trzech rozmów, a ich zdecydowana większość pochodzi rzecz jasna ze spotkania radiowego, które w przekrojowy sposób, krok po kroku pokazuje artystyczny rozwój młodych muzyków z Wrocławia na przestrzeni lat 2009 - 2018 oraz ich duchowe dojrzewanie do wydania niezwykłego albumu Człowiek za dużo myślący, którym już zapewnili sobie zasłużone miejsce pośród największych polskich grup progresywnych - tych istniejących oraz tych, które jakiś czas temu zamilkły.
***
- Katedra to zespół, który od początku swego istnienia działa we Wrocławiu, ale tak naprawdę powstał w... Warszawie.
Powązki - Fryderyk i Maciek przy miejscu spoczynku Czesława Niemena.
Maciek
"Jim" Stępień: Tak, warszawskie Powązki, rok 2009, wycieczka klasowa do
Warszawy i właśnie tam, na tym cmentarzu, gdzieś między grobami
natchnęło nas, a właściwie mnie, by wypowiedzieć pamiętne słowa: "bądźmy
Katedrą".
- Dlaczego akurat Katedrą?
Maciek:
Było to metaforyczne porównanie się do budynku katedry, jako do
elementu architektury miasta, bo kiedy patrzysz na wrocławską
katedrę,
to ten budynek wyróżnia się jak żaden inny na tle Ostrowa Tumskiego.
Jedną z naszych pierwotnych idei stworzenia zespołu było, aby jego
muzyka wyróżniała się tak, jak wyróżniają się katedry na tle
architektury miast.
- Spróbujmy prześledzić muzykę Katedry od momentu wydania waszego pierwszego mini albumu w roku 2011 aż po dzień dzisiejszy. Powiedziałeś kiedyś Fryderyku,
że tym utworem pochodzącym z waszej pierwszej EP-ki, który chyba najmniej
się nie zestarzał, jest w twojej opinii "Astma". Jest to bardzo rockowo zagrany utwór, a śpiewasz w nim o
płomieniu, który hamuje twoje przeróżne zamiary i nigdy nie gaśnie.
Fryderyk
Nguyen: Nasze dwie pierwsze EP-ki nie posiadają jakiegoś szczególnego brzmienia. Wówczas za
bardzo nie skupialiśmy się na detalach i stąd są one - powiedziałbym -
standardowe. "Astma" natomiast jest czymś w rodzaju świadectwa
epoki, bo choć dzisiaj zdecydowanie zagralibyśmy ten utwór zupełnie
inaczej, to
efektu, jaki został utrwalony na naszej pierwszej EP-ce, nie
wstydzimy się. Ten tekst pisaliśmy razem z Jimem i można interpretować
go wielorako. Napisaliśmy zresztą
dwie wersje tego utworu, w tym jedną na wycieczce w Pradze, gdzie
zwiedzaliśmy właśnie katedry. Pierwsza redakcja tego tekstu gdzieś nam
zaginęła, ale po konsultacjach z Jimem jakoś ją potem szczęśliwie odtworzyłem. Chyba
taką główną ideą tego
utworu po pierwsze była moja choroba, którą gdzieś tam współdzieliłem
razem z Michałem
Zasłoną - naszym klawiszowcem, czyli astma, ale takim metaforycznym
tematem tego nagrania jest wszystko to, co w jakiś
sposób nas ogranicza i o tym jak te przeróżne wewnętrzne ograniczenia nas
blokują niczym ten astmatyczny brak oddechu, który nam towarzyszy podczas
doświadczania tej choroby.
Fryderyk i Maciek wspominają najlepsze koncerty i rozmyślają nad następnymi...
- Pozwól Jim, że zacytuję twoją wypowiedź z naszej rozmowy sprzed kilku lat: "myślę, że na
początku założenie było bardzo spontaniczne. W sumie
nie do końca wiedzieliśmy, co chcemy robić, ale na pewno to czuliśmy i
dalej czujemy. To się nie zmieniło, ale stylistyka zespołu nieco
ewoluowała, przybrała jakąś bardziej konkretną formę, którą nazwaliśmy
psychodelicznym big-bitem.", a Fryderyk w tym samym wywiadzie dodaje: "tak na dobrą sprawę pierwsze koncerty nie miały żadnej formy." Jak dziś z perspektywy muzycznej dojrzałości, jaką prezentujecie na swoim najnowszym albumie Człowiek za dużo myślący wspominacie swoje nieśmiałe, młodzieńcze początki oraz wasze pierwsze wrocławskie koncerty?
Maciek:
My byliśmy bardzo młodzi, kiedy zakładaliśmy zespół. To była pierwsza
klasa liceum, a więc mieliśmy około 16 lat i bardziej wtedy czuliśmy,
niż wiedzieliśmy, co tak naprawdę powinniśmy robić i właśnie to, że
płyta Człowiek za dużo myślący ukazała się dopiero po 10 latach
od powstania pierwszego utworu - "Dziewczyna z obrazka", pozwoliło nam
na tyle dojrzeć i muzycznie i życiowo, żeby zrozumieć, w jaki sposób to
nasze dzieło chcemy pokazać światu i jak odnaleźć drogę do formy, czyli
aby od uczuć, od emocji przekuć je w materialną formę określonego
konceptu, który ma początek i koniec.
- Dodam tylko, że cytaty waszych wypowiedzi, jakie dziś będą się pojawiały,
pochodzą z naszej rozmowy, jaka odbyła się w roku 2015 z
okazji wydania waszego debiutanckiego albumu Zapraszamy na łąki.
Zgodziliśmy się wtedy także, że waszą karierę artystyczną można
podzielić na dwa wyraźne etapy: przed-telewizyjny i
po-telewizyjny. Przypomnę, że w roku 2013 wystartowaliście w popularnym
programie Must Be The Music, o którym wasz klawiszowiec Michał Zasłona
powiedział dwa lata później następujące słowa: "to nam dodało skrzydeł i trochę chyba wzrosło nasze poczucie własnej wartości i zyskaliśmy więcej motywacji do działania.". Jak na tę waszą telewizyjną przygodę patrzycie z perspektywy człowieka, który myśli za dużo (śmiech)?
Fryderyk opowiada jak powstawała druga płyta Katedry (fot. Sławek Orwat)
Fryderyk:
Jeśli już tak to dzielisz, to myślę, że trzeba by chyba teraz wyróżnić
trzeci okres, czyli etap po zawieszeniu, które miało miejsce w 2018 roku
i które zakończyło się wydaniem płyty Człowiek za dużo myślący,
czyli mniej więcej w listopadzie. Przypomnę, że od jakiegoś czasu nasz
klawiszowiec Michał na co dzień mieszka w Berlinie, co wprowadziło nas w
zupełnie inny - nowy kontekst działania, czyli tworzenia trochę na
odległość. Szczęśliwie wiele z naszych utworów, które od jakiegoś czasu
były twórczo rozgrzebane i wciąż nienagrane, w końcu doczekało się
swojej formy i teraz będziemy mogli zajmować się już tylko zupełnie nową
twórczością. Zobaczymy dokąd nas ta praca doprowadzi. Tak więc jest to -
myślę - taki nasz kolejny przełom, a co do tego pierwszego, o którym
powiedziałeś, czyli udziału w programie Must Be The Music, to bez
wątpienia spowodował on naszą większą rozpoznawalność. Pięć lat temu na
pewno dostaliśmy potężnego kopa do dalszego działania, przez co jakoś
mocniej w tamtym okresie skupiliśmy się na samym zespole,
stwierdziliśmy, że w końcu trzeba wydać pierwszą płytę długogrającą i
wszystko zaczęło się jakoś bardziej profesjonalizować. Zaczęliśmy sporo
grać we wrocławskich klubach jak również w wielu innych miastach i
przeżyliśmy wiele różnych przygód, które nas kształtowały.
- Krótko po finale Must Be The Music w roku 2013 wydaliście swoją drugą EP-kę Nieukryte,
z której najlepszym w mojej opinii i muzycznie i tekstowo jest "Jonasz"
- utwór, który - jak dla mnie - jest jednym z najważniejszych w waszym
repertuarze. Jest w nim wprawdzie sporo odniesień biblijnych, ale jego
największą siłą jest fakt, że pokazuje on nam, czym tak naprawdę jest
przeznaczenie.
Fryderyk:
Tak, już sam tytuł wskazuje, że utwór inspirowany jest historią
biblijnego Jonasza, czyli symbolicznego proroka z jednej z ksiąg Starego
Testamentu i choć badania mówią, że jako takiego Jonasza nigdy nie było, to
jest to swego rodzaju przypowieść, czyli forma ówczesnej opowieści
pouczającej, a podstawową jej myślą jest to, że często uciekamy przed
jakimś zadaniem, które może nam się wydawać zbyt trudne, boimy się, że
mu nie podołamy, ale też i nie chcemy wziąć na siebie tego bagażu
odpowiedzialności, chociaż przecież tak naprawdę dopiero wtedy, kiedy
człowiek dostaje jakieś wielkie zadanie, jakąś wielka misję, spełnia się
w poczuciu, że robi coś wartościowego i pomimo, że czasem ucieka w tę
swoją wygodę, to - myślę - że spokoju wcale mu ona nie przynosi.
Paweł Drygas
Jest to
takie podróżowanie na symbolicznym okręcie, który cały czas jest
wstrząsany różnymi morskimi burzami i często możemy się do tego odnieść,
jeżeli uciekamy przed jakimiś obowiązkami. Każdy z nas ma przecież
jakąś swoją działalność, jaka może się przysłużyć ludziom, jaka jest po
prostu ważna, a jakże często łatwiej jest wybrać jakąś inną,
wygodniejszą drogę, która tak naprawdę nie jest naszą drogą. Dopóki nic
się nie robi, to nie ma problemu, ale kiedy już zaczyna się coś
robić, wtedy problemy pojawiają się od razu.
-
Oprócz waszych własnych tekstów, które stanowią zdecydowaną
większość repertuaru Katedry, od czasu do czasu można doszukać się u was także
kilku utworów z tekstami znanych poetów i myślicieli. Tak jest chociażby na waszej najnowszej płycie Człowiek za dużo myślący i tak też zdarzyło się na początku waszego istnienia. Jest w waszej twórczości utwór do tekstu... Leonarda Da Vinci.
Maciek:
Słowa utworu "Strach i pragnienie" zostały kiedyś przeze mnie
odnalezione w... podręczniku szkolnym do języka polskiego, a więc
kolejna historia z licealnej ławki. Wtedy chyba jeszcze nawet nie
mieliśmy za bardzo pojęcia o filozofii, ale od początku ten tekst
zainspirował mnie tak bardzo, że pokazałem go Fryderykowi, a niesamowita
muzyka, którą on potem do niego napisał, urzekła mnie od
pierwszej chwili.
-
Tematycznie "Strach i pragnienie" jest właściwie o tym samy, o czym
jest "Jonasz", czyli że oprócz posiadania wielkiego pragnienia zrobienia
czegoś, odczuwamy często ogromny strach przed tym wyzwaniem, zwłaszcza
gdy wyidealizowana w naszej wyobraźni prosta droga do celu, po
pierwszych krokach zaczyna robić się kręta, a
niekiedy nawet cierniowa.
Maciej Stępień - ostatni prawdziwy romantyk
Maciek:
Tak i my chyba byliśmy w podobnym momencie, kiedy zakładaliśmy zespół i
muszę powiedzieć, że kiedy Fryderyk po raz pierwszy zagrał mi ten
tajemniczy, powoli rozwijający się riff, to już wówczas wiedziałem nie tylko, że jest to dobry numer, ale że będzie to jeden z fundamentów
repertuaru Katedry, a był to przecież jeden z pierwszych utworów, jakie
stworzyliśmy w autokarze podczas jednej z wycieczek klasowych.
Uwielbiam go grać, może dlatego, że zaczynamy go basem (śmiech) i mimo,
że w ciągu tych lat graliśmy go na koncertach setki razy, to zawsze
chętnie będę go grał.
- Jest on takim waszym - można powiedzieć - transparentem. Pamiętam, że jak bisowaliście podczas premiery płyty Człowiek za dużo myślący
we wrocławskim klubie Czasoprzestrzeń, to właśnie "Strach i pragnienie"
był jednym z najbardziej skandowanych przez publiczność utworów.
Fryderyk:
To chyba zależy od towarzystwa, Akurat wrocławskie towarzystwo jest
specyficzne. Oni wszyscy razem z nami dojrzewali w tym samym liceum, potem na
studiach przychodzili regularnie na nasze koncerty i każdemu z nich kojarzy się on
trochę sentymentalnie z czasem, kiedy wszystko było prostsze,
piękniejsze i bardziej optymistyczne. Dodatkowym powodem może też być
fakt, że był to jeden z pierwszych utworów, jakie zagraliśmy na naszym
pierwszym, poważniejszym, klubowym występie. Nie bez znaczenia jest
także ten wielokrotnie powtarzający się zwrot "strach i pragnienie",
który ludzie doskonale pamiętają i chcą sobie przypomnieć, jak to kiedyś
na koncertach Katedry bywało, bo to też zależy od miasta. Na przykład w
Poznaniu, gdzie zaczynaliśmy grać dużo później, bo w roku 2013, ludzie
bardziej domagają się utworu "Zapraszamy na łąki" zapamiętanego z finału
Must Be The Music.
- Przypomnijmy w tym momencie, że
jest to także tytułowy utwór z waszej pierwszej płyty długogrającej,
brzmiącej już o wiele bardziej dojrzale od dwóch EP-ek, jakie
nagraliście dotychczas. Słychać na tej płycie i wasze zasłuchanie
takimi zespołami jak australijski Tame Impala i to
oldskulowe brzmienie z pietyzmem dobranych, nowo zakupionych
instrumentów, słychać też przeróżne smaczki techniczne, jak choćby efekt pogłosu. Jim użył w naszej pamiętnej
rozmowie następujących słów: "dzięki występowi w telewizji zaczęliśmy się też bawić trochę formą
naszych utworów. Bo jeżeli mówimy o tym etapie przedtelewizyjnym, to
zazwyczaj te utwory były długie, a ich forma naprawdę bujna, rozkwitała.."
Katedra z Tame Impala
Fryderyk:
Tak, graliśmy już bardziej piosenkowo, bardziej skupialiśmy się chyba na
brzmieniu, a mniej na kwestiach skomplikowanych kompozycji, bo wcześniej
- jak doskonale pamiętasz - były to rozbudowane, wieloczęściowe utwory.
Ponadto pojawiły się - o czym też wspomniałeś - vintage'owe sprzęty, które
kopiliśmy po to, aby bardziej adekwatnie do naszej muzyki to wszystko
brzmiało, pojawiło się prawie oryginalne brzmienie Hammondów i te
wszystkie dziwaczne, psychodeliczne efekty, które były wprawdzie w muzyce rockowej
wykorzystywane od dawien dawna, jak choćby te wszystkie gitarowe
eksperymenty Hendrixa, ale rzeczywiście Tame Impala był tym projektem,
który nas bardzo zainspirował tak bardziej współcześnie.
Asia Zieleń i Agnieszka Rusiecka, czyli uroczy chórek Katedry
Zobaczyliśmy, że można
współcześnie robić ciekawą i przemawiającą do naszych gustów muzykę.
Wcześniej trudno nam było znaleźć jakiś zespół z naszych czasów, który
byłby w stanie na nas znacząco wpłynąć i z którego muzyką moglibyśmy się
w jakiś sposób identyfikować i dlatego poznawanie muzyki Tame Impala było
dla nas momentem mocno inspirującym.
- Utwór
tytułowy z płyty Zapraszamy na łąki posiada bardzo ciekawą konstrukcję.
Podobnie jak legendarna "Layla" z repertuaru zespołu Erica Claptona
Derek And The Dominos, "Zapraszamy na łąki" także składa się z dwóch muzycznie odrębnych części - pierwszej dynamicznej i drugiej
spokojnej, u was bardzo czytelnie nawiązującej do muzyki
Skaldów. Czy to prawda, że część waszych fanów domaga się obecnie zrealizowania z
tego materiału dwóch oddzielnych piosenek?
Fryderyk:
Ja
bym się teraz wymagał tego sam od siebie, bo jednak pomimo, że te dwie
części powstały w tym samym czasie i dlatego je wtedy z sobą połączyłem, to
jednak brzmi to trochę jak utwór w utworze i może i jest w tym jakieś
świadectwo czasu i chociaż do takiego klasyka jak "Layla" trochę trudno
jest się porównywać, to rzeczywiście sam nastrój obu tych utworów
sprawia, że one są muzycznie radosne pomimo, że podczas pisania łąk
miałem dość trudne doświadczenia. Ja w ogóle jestem człowiekiem
nadwrażliwym i przeżywałem wówczas skutki uboczne tego swojego
temperamentu, przełamując go niejako pisaniem radosnego utworu o łąkach.
-
Byli też i tacy, którzy dopatrywali się w tym utworze twoich
hippisowskich koneksji, bo przecież łąki to kolorowe kwiaty, a dodatkowo
podkreślały to jeszcze te wasze stroje, które niezwykle czytelnie
kojarzyły się wszystkim z epoką dzieci kwiatów i które doskonale zapadły także
w pamięć telewidzom.
Maciek w warszawskim klubie Chmury (fot. Sławek Orwat)
Maciek:
Czasy hippisowskie to
jest coś, z czego muzycznie też bardzo mocno czerpaliśmy, a ja chyba
szczególnie, bo kiedy poznałem Fryderyka, to miałem długie, kręcone
włosy sięgające do łopatek (śmiech) i chyba wówczas uważałem się właśnie za
hippisa i do dziś uważam, że są to piękne, utopijne czasy, w których istniała fantastyczna muzyka, ludzie się kochali, szanowali i chcieli
tylko pokoju, miłości i muzyki. No szkoda, że to wszystko było tak
bardzo utopijne i w tym znaczeniu nasze łąki to była taka nasza
współczesna odpowiedź na tamte czasy, w której pokazaliśmy, jak my tamte
idee odbieramy dzisiaj, a teledysk, w którym biegamy sobie w tych
dzwonach po łące tylko tę naszą odpowiedź podkreśla, bo przecież - i to
też należy przypomnieć - czasy hippisowskie to także ogromna jedność z
naturą, którą w tym klipie bezsprzecznie pokazujemy. A co do naszych inspiracji podczas tworzenia
tej płyty, to wskazałbym tu na nasz największy hippisowski głos kobiecy,
czyli na Anię Rusowicz, która właśnie wówczas wydała bardzo bigbitową
płytę, co można by wskazać jako jedną z bezpośrednich inspiracji do
nagrania bigbitowej płyty także przez nas, która miała być taką naszą
odpowiedzią, na jej wydawnictwo. Niestety, były to pojedyncze
projekty - jak później się okazało - chociaż muszę przyznać, że
utopijnie wtedy wierzyliśmy, że to wszystko powróci i że będzie
więcej takiej muzyki na polskiej scenie vintage. Przypomnę też, że Ania Rusowicz zaśpiewała wówczas także gościnnie na naszej płycie w utworze "Wicher wieje".
- Jest taki utwór, który nie tylko jest z wami od początku, który nie
tylko jest waszą wizytówką, ale przede wszystkim jest to utwór, który
został nagrany na nośniku CD w roku 2010, czyli jeszcze zanim wydaliście
swoją pierwszą EP-kę i do tego wydany na jakim nośniku!
Fryderyk:
Tak i to jeszcze na dodatek była któraś z wersji tego utworu, bo - przypomnijmy - ma on chyba około 10 wersji, a była to płyta Minimax pl 6
firmowana przez redaktora Piotra Kaczkowskiego, na której znaleźliśmy się
i była to w ogóle nasza pierwsza publikacja pod szyldem Katedra i to naszym
słuchaczom zawdzięczamy to, że ten utwór tam się znalazł. Na początku
nie był on w ogóle brany pod uwagę w związku z tym, ze wykonywałem go
jeszcze z moim poprzednim zespołem, ale potem jednak stwierdziliśmy, że jest on dla wielu ludzi tak bardzo istotny, że po prostu trzeba go
wykonać i ten fakt umożliwił nam wtedy nasszą pierwszą publikację płytową.
-
Człowiek za dużo myślący to - przyznacie sami - zupełnie inna płyta od
wszystkich wydawnictw, jakie dotychczas nagraliście. Co chcieliście tym
krążkiem przekazać waszym słuchaczom?
Fryderyk:
Jest to
historia, której różne aspekty każdy z nas osobiście przeżył i wydaje
mi się, że jest to także historia wielu z tych ludzi, którzy od początku
nam towarzyszyli i wciąż cały czas są z nami. Dlatego właśnie tak bardzo
chcieliśmy, aby ta historia została zapisana, nagrana i graficznie
opakowana właśnie w takiej formie. Chcieliśmy tym samym niejako
podarować każdemu z naszych wiernych słuchaczy coś od siebie.
Pełna dwunastka wykonawców koncertu we wrocławskim klubie Czasoprzestrzeń (fot. Sławek Orwat)
-
Nie tak dawno Józef Skrzek powiedział w jednym z wywiadów, że muzyka
progresywna w Polsce wymiera. Wy jesteście żywym dowodem na to, że
muzyka progresywna nie tylko nie wymiera, ale że dzięki wam
odrodziła się w czystej formie.
Fryderyk:
Nie wiem
właściwie, czy my gramy rocka progresywnego, bo rock progresywny zawsze
wybiegał gdzieś do przodu, a my poza tym, że eksperymentujemy z różnymi
dziwacznymi formami utworów, to często jednak odwołujemy się też do
przeszłości, a więc jest to takie coś jakby "pomiędzy". Jest to styl, na
który składa się wiele różnych inspiracji i który na dobrą sprawę
najlepiej nazwać po proostu stylem... Katedry, bo to, co najbardziej nas odróżnia
od innych zespołów, to
właśnie ten rodzaj podejścia do grania - z jednej strony melodyjny i
poetycki, a z drugiej mocno eksperymentalny.
- Płyta koncepcyjna, to chyba duże wyzwanie?
Fryderyk:
Zdecydowanie tak i dlatego od momentu rozpoczęcia nagrań do momentu jej wydania minęło aż dwa i pół roku.
Michał Zasłona
- Ponad dwa lata
temu odbył się także spektakl teatralny zatytułowany "Człowiek za dużo myślący".
Fryderyk:
Tak, bo trzeba przypomnieć, że ta płyta to utwór po utworze - no może poza drobnymi szczegółami - dokładnie
tamten spektakl. I ten album i tamten spektakl to są dopiero teraz zrealizowane nasze marzenia z
czasów licealnych i myślę, że bardzo dobrze, że udało się nam je spełnić dopiero dziś, bo w liceum mieliśmy o wiele mniejsze doświadczenie i kompletnie nie
wiedzielibyśmy, jak pewne rzeczy ogarnąć. Poza tym mamy do tych utworów ogromny
sentyment, bo nawet jeśli dziś z niektórymi tekstami w stu procentach
już się nie utożsamiamy, to w związku z tym, że jest to dla nas pewna
historia, z którą mamy dobre wspomnienia, podeszliśmy do nich z ogromnym
dystansem i postanowiliśmy nawet w najmniejszym stopniu tych tekstów nie zmieniać.
Maciek:
Zauważ też, że nie ma chyba takich sytuacji w Polsce zbyt dużo, że
jakiś zespół robi koncept album, następnie gra go na żywo w trzech
dużych miastach z wykorzystaniem wizualizacji, a na koniec wprost z
warszawskiego klubu Chmury Radio WNET transmituje na żywo jego koncert
finałowy.
- Zanim jednak zagraliście w Warszawie,
wystąpiliście - mówiąc językiem sportowym - na swoim terenie. Jakie
wrażenia towarzyszyły wam po koncercie promującym waszą płytę w
rodzinnym Wrocławiu?
Fryderyk:
Przede wszystkim
chcielibyśmy wyrazić ogromną wdzięczność tym wszystkim ludziom, którzy
przyszli do klubu Czasoprzestrzeń. Wielu z tych, którzy obejrzeli i
wysłuchali nasz wrocławski koncert, przez cały czas istnienia zespołu
jak i tworzenia tej płyty bardzo nas wspierało, dopytywało się i tym
samym dawało nam czytelne sygnały, że bardzo na to wydawnictwo czeka.
Było to bardzo piękne wydarzenie i nie wiem, kiedy znów uda nam się
zebrać ich wszystkich w jednym miejscu. Najbardziej mi żal, że trudno
było z każdym z nich na spokojnie porozmawiać po koncercie, ale sam
fakt, że oni wszyscy tam byli, bardzo mnie poruszył i podbudował
Koncert we wrocławskim klubie Czasoprzestrzeń (fot. Piotr Magdziak)
- Ośmieliłem się porównać waszą najnowszą płytę do takich pomników narodowej kultury jak Enigmatic Czesława Niemena i Korowód
Marka Grechuty, ponieważ uważam, że garściami czerpiecie z tamtych
dźwięków i treści. Z drugiej jednak strony poprzez tę pięknie
zrealizowaną wizualizację nawiązujecie też do pamiętnych
koncertów progresywnych takich zespołów jak Pink Floyd czy Genesis,
które przecież także często wykorzystywały efekty wizualne.
Fryderyk:
Współpracujemy ze znakomitymi ludźmi
zajmującymi się grafiką jak Sebastian Siepietowski odpowiedzialny za
wizualizację, a także Marysia Łuc i Dawid Okoński..
- Maćku w dużym stopniu tekstowo to jest twoja płyta.
Maciek:
Tak, jest to dla mnie niesamowicie osobisty materiał. To jest płyta o
nas, o czymś, co mieliśmy schowane w sobie najgłębiej i za jej pomocą
wszystko to z siebie wyrzuciliśmy. To nie było tak, że chcieliśmy
napisać piosenki o czymś. Ta płyta powstawała 10 lat! Ten album to
szczere złoto, które mamy w sercu. Kiedy napisałem "Dziewczynę z
obrazka", nawet jeszcze nie grałem w Katedrze, bo Katedra wtedy jeszcze nie
istniała, ale już marzyłem o tym, żeby mieć kiedyś zespół, a kilka
tygodni temu ten utwór poleciał przecież u Piotra Kaczkowskiego w Minimaxie!
Warto mieć pasje i warto za nią iść. Marzenia się spełniają!
Zespół Katedra w całej okazałości
- Macie już materiał na trzecią płytę?
Fryderyk:
Jeśli chodzi o same piosenki, to uzbierałyby się ze dwie, a może nawet
trzy płyty, ale aby zrobić to porządnie, to jedna płyta w jakimś stopniu
jest już skomponowana i chyba jeszcze ze trzy, cztery kompozycje trzeba
będzie na nią dorzucić. Mam nadzieję, że w najbliższych
miesiącach będziemy nad tym materiałem pracować, a kiedy uda nam się
wszystko sfinalizować? Zobaczymy...
- Czym będzie się ten album różnił od Człowieka za dużo myślącego?
Fryderyk Nguyen i Paweł Drygas
Fryderyk:
Właściwie to każda nasza płyta jest inna, a jeszcze dodatkowo my bardzo
lubimy ubierać je w koncepty. Pierwsza miała koncept bigbitowy w
połączeniu z brzmieniami psychodelicznymi, druga to rock progresywny
połączony z poezją śpiewaną i elementami wręcz doom metalowymi (śmiech).
Trzecia płyta będzie umiarkowanie elektroniczna i może
nawet trochę indie - popularne określenie, które właściwie niewiele
mówi - tak więc chyba jednak dopiero, kiedy ten materiał zamkniemy,
będzie można więcej o nim powiedzieć.
- Maćku, co chciałbyś na koniec powiedzieć waszym słuchaczom?
9 grudnia to niezwykła data dla wrocławskiego zespołu Katedra oraz Radia WNET. Od momentu nadawania na częstotliwościach 87,8 w Warszawie i 95,2 w Krakowie, tego właśnie dnia o godz. 20:00 w warszawskim klubie Chmury przy ul. 11 listopada 22 odbędzie się pierwszy transmitowany na żywo na falach Radia WNET koncert. Człowiek za dużo myślący to tytuł drugiego albumu młodych wrocławskich muzyków i zarazem koncepcyjna historia niepoprawnego romantyka zanurzonego w coraz bardziej zdehumanizowany świat XXI wieku oprawiona w zniewalającą psychodeliczną, progresywną aranżację.
"Katedra to zespół istniejący poza czasem - zawieszony gdzieś pomiędzy utopijną wizją kolorowych lat 60. i 70. a współczesną manią przetwarzania i remiksowania przeszłości. Od prawie dziesięciu lat wskrzesza ideę naturalnego, analogowego grania. Może wydawać się widmem sprzed kilku dekad, które postanowiło nawiedzić epokę Internetu i zmącić jej spokój - mimo swojej niestosowności, sterczy jako wyrzut niczym stare katedry na tle wielkomiejskiego krajobrazu.
W czasie swojego dziwacznego żywota zespół pojawił się niespodziewanie w medialnej przestrzeni za sprawą występu w 5. edycji programu "Must Be The Music", awansując aż do finału. W 2015 roku wydał debiutancką płytę Zapraszamy na łąki i z tej okazji zdobył drugie miejsce w plebiscycie "Teraz Rock" w kategorii debiutantów.
Raz wystąpił też obok najprawdziwszej katedry, grając koncert na dużej scenie Slot Art Festival 2016 w Lubiążu. 2018 jest rokiem powrotu - Katedra wydaje koncept album zatytułowany Człowiek za dużo myślący. Podobnie jak średniowieczne świątynie, muzyka na nim zawarta powstawała bardzo długo.
Jest ona efektem dojrzewania refleksji, które towarzyszyły członkom grupy od momentu założenia zespołu. Kompozycje opowiadają historię pewnego człowieka – idealisty poszukującego prawdziwej wartości mogącej wypełnić jego życie. Wiecznie nienasyconego, wyglądającego raju, który jest wciąż „tuż za rogiem”. To także opowieść o wszystkich ludziach za dużo myślących".
Tyle młodzi muzycy o sobie.
Zespół powstał we Wrocławiu w 2009 roku z inicjatywy gitarzysty Fryderyka Nguyena, basisty Macieja „Jima” Stępnia, klawiszowca Michała Zasłony i perkusisty Pawła Drygasa, który jednak odszedł ze składu po zagraniu pierwszego koncertu. W zespole kilkukrotnie zmieniał się perkusista, w formacji grali przez jakiś czas Łukasz Rataj i Karolina Synowiec. Na początku października 2011 roku ukazał się debiutancki mini-album zespołu pt. Katedra. Niedługo po tym, w pierwszej połowie 2012 roku, do składu powrócił Paweł Drygas. W 2013 roku do zespołu dołączył żeński chórek: Katarzyna Radoń i Teresa Grabiec. Pod koniec lipca premierę miał drugi mini-album muzyków zatytułowany Nieukryte. W październiku 2015 roku ukazał się wspomniany debiutancki album studyjny zespołu zatytułowany Zapraszamy na Łąki. Niedawno w miejsce poprzednich chórzystek Katedry pojawiły się Asia Zieleń i Agnieszka Rusiecka.
I na koniec ciekawostka. Zespół Katedra to koledzy z 12 LO we Wrocławiu. Podczas klasowej wycieczki do Warszawy, spacerując alejami cmentarza powązkowskiego w pewnej chwili basista Maciek Stępień wypowiedział do swoich kolegów następujące słowa: "bądźmy Katedrą".
Od tego momentu zaistniała grupa, która 9-go grudnia powróci do miasta, w którym tak naprawdę uformowała się. Ponadto w dniach od 3-go do 7-go grudnia w ramach promocji koncertu słuchacze Radia WNET będą mogli wysłuchać codziennej audycji "Płyta tygodnia", w której objawi się im po raz pierwszy Człowiek za dużo myślący... Serdecznie zapraszamy.
"Wiedza jest niebezpiecznym doradcą, kiedy wszystko wymyka się spod kontroli" - słyszymy w tekście nieśmiertelnego "Epitaph" grupy King Crimson z krążka In the Court of the Crimson King. Dlaczego przywołuję właśnie to legendarne wydawnictwo w pierwszym zdaniu recenzji drugiej płyty wrocławskiej grupy Katedra zatytułowanej Człowiek za dużo myślący? Po pierwsze... wystarczy spojrzeć na jej okładkę, po drugie posłuchać utworu nr 7, a po trzecie... Zacznijmy jednak od początku, a na początku było... Słowo, które niczym wisząca w pierwszym akcie sztuki na ścianie strzelba, wypali - jak zwykle - w najmniej oczekiwanej chwili. Okładka albumu koncepcyjnego - a takim krążkiem niewątpliwie jest Człowiek za dużo myślący - prawie zawsze jest pełna odniesień i symboli nawiązujących do tekstowej warstwy takiego wydawnictwa. Okładka drugiego longplaya Katedry zawiera dwie wyraziste aluzje, które każdy wielbiciel muzyki progresywnej oraz słuchacz pierwszej płyty młodych muzyków z Wrocławia powinien zauważyć już na pierwszy rzut oka. Dół to wspomniana już aluzja do karmazynowego albumu pionierów muzyki progresywnej rodem z Wielkiej Brytanii, góra natomiast to - jak dla mnie - wyraźny sygnał, że tym razem te wszystkie kolorowe kwiaty z tytułowych łąk debiutanckiego krążka Katedry zastąpione zostaną cierniami, wywołującymi ból malujący się na twarzy mężczyzny z dolnej części tej sugestywnej grafiki.
Maciek "Jim" Stępień (fot. Łukasz Daczewski)
Pierwszy utwór ukryty na płycie pod numerem 2 zatytułowany "Dziewczyna z obrazka" powstał w głowie basisty zespołu Maćka Stępnia zwanego Jimem dziesięć lat temu, kiedy był on jeszcze uczniem drugiej klasy licealnej. Każdy maturzysta, nawet taki, który przeżył ten egzamin - jak piszący te słowa - 35 lat temu, doskonale pamięta, że druga klasa licealna to pozostawiające trwały ślad na duszy wrażliwego człowieka poznawanie literatury doby romantyzmu pełnej demonów, szaleńczych miłosnych porywów, związanych z nimi samobójstw i zmartwychwstań, a w polskiej odmianie pełnej patriotyzmu i cierpień za miliony, a nawet symboli proroczych jak choćby tajemnicze imię wskrzesiciela narodu "Czterdzieści i Cztery", które dla sporej grupy analityków jest niczym innym jak przepowiednią Powstania Warszawskiego i związaną z nim martyrologią niezliczonych zastępów młodych bohaterów. Urocza sekcja smyczkowa, czyli Zuzanna Siepietowska - wiolonczela i Agnieszka Rusiecka - skrzypce oraz ekspresyjnie wyśpiewany wyrzut: "Przestań śmiać się z miłości, oszukana zostałaś, mówisz: miłość ze śniegiem przeminie, że nie warto odkrywać siebie." ubrane w grechutowską stylistykę rodem z Korowodu spowodowały u mnie ogromną chęć poznania dalszych losów niepoprawnego romantyka, któremu na początku drogi zabrakło odwagi, aby spojrzeć w owe tajemnicze oczy, w których skrył się ten magiczny błysk - mistyczne źródło jego natchnienia. Czy są to owe ukwiecone oczy z okładki albumu?
Bardzo breakoutowski, acz niezwykle nowocześnie zagrany i ze smakiem ozdobiony saksofonem Igora Pietraszewskiego "Ptak" z wykrzyczanym przesłaniem: "Jak pusta może być pustka, ten tylko się dowie, kto miłości pragnąc zdobyć jej nie może" to jedynie znakomicie przemyślane i podkreślające koncepcyjność tego wydawnictwa preludium przed zapierającym dech w piersiach najbardziej poruszającym "Listem" w historii polskiego rocka już od pierwszych słów nawiązującym do jednej z najważniejszych postaci literackiej doby Romantyzmu.
Fryderyk Nguyen (fot. Ania Michowska)
Wszak „Cierpienia młodego Wertera” to powieść epistolarna, a jej tytułowy i nieszczęśliwie zakochany w Lotcie bohater nie tylko zbyt łatwo ulegał wzruszeniom, ale przede wszystkim czuł się odrzucony, choć tak naprawdę podobnie jak szekspirowski Hamlet czy Pink z "The Wall" Floydów sam z własnego wyboru odizolował się od otoczenia. "Niełatwo żyć tak daleko, z każdą godziną pamiętać cię mniej, wiecznie śpiewać smutną pieśń i już nigdy nie skończyć jej". Te przeszywające do szpiku kości słowa nie tylko opisują stan duszy romantycznych bohaterów, lecz doskonale znane są też każdemu, kto odważył się pokochać kogoś, z kim z rozmaitych powodów nie mógł potem dzielić codzienności. Jak często taki stan niemocy, czy też używając innej terminologii stan wewnętrznej emigracji prowadzić może do obłędu, a nawet do samobójstwa? "Teraz wiem, że tylko miłość czyni człowieka potrzebnym, dlaczego więc ten dar boży krynicą niedoli staje się?" - to retoryczne pytanie ozdobione uzależniającą progresywną muzyką osadzoną w stylistyce najpiękniejszych rockowych suit Niemena, King Crimson czy SBB to istota i zarazem motto tej - nie boję się użyć tego określenia - jednej z najważniejszych polskich płyt wszech czasów, zawierającej przeraźliwe błaganie: "Przestań już grać tę melodię na zatracenie moje, nie przywołuj chwil straconych, po których nawet modlić się nie mogę! Nie umiem tak żyć, nie umiem umierać, jak Armar rzucał się w morze. Płynę niesiony przez fale, a za rękę prowadzi mnie Pan." Wszak już antyczny Seneka głosił, że tylko "dwie rzeczy dają duszy największą siłę: wierność prawdzie i wiara w siebie".
A czyż właśnie wierność prawdzie nie jest sednem tożsamości każdego artysty? "Evviva l’arte" Przerwy-Tetmajera niczym manifest określający gradację wartości, jest przecież czymś na wzór katechizmu każdego artysty, a jego młodopolski neoromantyzm wyśpiewany na krążku Katedry ustami Jima i przyprawiony doskonałą trąbką Wojtka Lizureja jest w moim przekonaniu w stanie zdobyć serce nawet najbardziej zatwardziałych zwolenników "szkiełka i oka", bo... "chociaż życie nasze nic niewarte: evviva l'arte! Dumna poezjo już zapomniałaś o dzieciach swych wyklętych w dziurawych butach i mokrych paltach, kapeluszach, bo ty wolisz pamiętać o Apollina synach - ulubieńcach bogów grających na Olimpu wzgórzach..." - słyszymy w pierwszych słowach mojego najbardziej osobistego fragmentu tej płyty. Dlaczego akurat tego? Ponieważ miałem nieopisane szczęście podczas jednej z prób Katedry być naocznym świadkiem jego powstawania. Doskonale pamiętam moment, kiedy Maciek przerywając proces twórczy powiedział nagle do mikrofonu patrząc mi w oczy: "dedykuję go tobie". Dlaczego mi? Czy dlatego, że "my ostatni romantycy kochać będziemy róże i nigdy nie pojmiemy świata...".
Paweł Drygas
Pewnie jest w tym szczypta prawdy, bo rzeczywiście z coraz większym trudem pojmuję działania tych, którzy zarządzają naszym globem, ale tak naprawdę sedno tej dedykacji niechaj na zawsze pozostanie moją słodką tajemnicą. Świetnie brzmiąca waltornia Juliusza Tkacza prowadząca rewelacyjny dialog z klawiszami Michała Zasłony, tekstowe nawiązania Maćka do In the Court of the Crimson King przerywane diabolicznym śmiechem, którego personaliów niestety nie rozpoznałem, drapieżna, przesterowana gitara Fryderyka Nguyena i trzymająca władzę fenomenalna sekcja rytmiczna, czyli Paweł Drygas i Maciek "Jim" Stępień sprawiły, iż od kilku dni zarzynam "Ostatnich romantyków" tak bezlitośnie, że gdyby był to duży, czarny krążek winylowy, trzeszczałby już zapewne niczym stare, patefonowe płyty znalezione przed laty na strychu dziadka. "Jam jest Polak, wiem skąd pochodzę, ostatni polski romantyk, oto jest mój hołd, mój hołd dla bohaterów!" - tym patosem Jim zamyka to blisko 10-minutowe dzieło podkreślając tym samym fakt, że polski romantyzm bez martyrologii i zastępów Kordianów nie tylko prawdopodobnie nigdy by nie powstał, ale przede wszystkim, że bez szalonego i z takim trudem rozumianego na Świecie polskiego ducha, nie przetrwalibyśmy ani 123 lat zaborów, ani 6 lat sowiecko-hitlerowskiej okupacji, ani ponad 40 lat komunistycznego totalitaryzmu.
In the Court of the Crimson King
To, co odróżnia drugi album Katedry od nieustannie przewijającego się w tej recenzji legendarnego krążka King Crimson, do którego nawiązanie dolnej części okładki jest niezwykle czytelne, to przekaz. O ile In the Court of the Crimson King to swoisty nagrobek wystawiony nadziei, o tyle Człowiek za dużo myślący pomimo swojej nieustannej wewnętrznej walki i wielu zwątpień, dzięki pielęgnowanej od pokoleń wierze nieoczekiwanie podsuwa nam niezwykle mocne przesłanie: "Nie skończę się, sztukę gna czas. Nie skończę się, słowo wciąż trwa, a gdy zamilknę, usłyszysz dzieła wrzask: Gdzie jest mój Pan?!". I w tym właśnie momencie pojawia się zapowiedziany przeze mnie we wstępie strzał symbolicznej strzelby, którego istotę dobrze znamy z nieśmiertelnych kart Biblii: "Na początku było Słowo, a wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało. W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła". Bo przecież skoro "Słowo wciąż trwa", jak twierdzi Człowiek za dużo myślący, to jego wewnętrzne przekonanie: "nie skończę się", jest tylko logiczną konsekwencją takiej postawy.
"Kiedy zgasło serce" to niewątpliwie najbardziej radiowy utwór tej płyty, a jednocześnie tekstowo bardzo nawiązujący do poprzedzającego go "Nie skończę się". "Ale wierzę mimo to, kiedyś przyjdzie taki czas, drugi człowiek poda dłoń, zapłoną świece, których płomień zgasł". Te słowa to już jednak nie tylko kontynuacja apoteozy wiary i nadziei, ale jednoznaczna negacja nihilizmu i zatracenia, który często dominował w przekazie wielu znaczących progresywnych albumów końca lat 60-tych i początku 70-tych ubiegłego stulecia.
Podczas kiedy w "Epitaph" słyszymy: "Gdy każdy z nas jest rozdarty przez nocne koszmary i sny, nikt nie założy laurowego wieńca, gdy cisza zagłusza krzyk", w "Kiedy zgasło serce" pomimo zalatujących pesymizmem słów: "Czy słyszysz smutny głos sprzedanych marzeń za mniejsze zło? Swoje myśli do szuflady włóż nim zgaśnie marzenie", docieramy do samego sedna tej niezwykłej w swej formie i treści płyty "Już nie myślę, wiem, raj to miejsce obok mnie. Ile serca innym damy, tyle nieba w nas."
Jaki tak naprawdę jest ten katedralny Człowiek za dużo myślący? Z początku podobnie jak prawie każdy znany z kart literatury bohater romantyczny - bardzo osamotniony i zagubiony, pełen rozterek i dylematów, niezdecydowany, świadomy swoich słabości i niepohamowanych emocji, które niebezpiecznie pobudzają jego wybujałą wyobraźnię. Są jednak i takie chwile, kiedy kompletnie mnie zaskakuje swoją zdrową przyziemnością i szczerym pragmatyzmem: "Ja artysta wielki światu niepoznany chciałem sławy i szmalu też piosenki moje chociaż w radiu nie puszczane śpiewam sam, śpiewam je wam. Usłysz mój głos!" - słyszymy nagle i niespodziewanie w jakże ważnym utworze "Nie skończę się" traktującym wszak przede wszystkim o sile Słowa, które wciąż trwa po to, abyśmy w ostatniej odsłonie zatytułowanej "Zwyciężymy" najzwyczajniej w świecie mogli odkręcić symboliczną butelkę i uczcić wraz z chłopakami ich niekwestionowane zwycięstwo.
Michał Zasłona (fot. Łukasz Daczewski)
Przedziwny numer "Zwyciężymy" niczym black sabbath'owski "Fluff" sączy się leniwie przy dźwiękach gitary akustycznej na koniec tego znakomitego wydawnictwa, aż tu nagle... "To był zespół Katedra. Trzymam kciuki i wszystkiego dobrego" - kończy to koncepcyjne dzieło własnym głosem wiecznie młody... Piotr Kaczkowski. A mi pozostaje się tylko do słów pana Piotra przyłączyć i dodać od siebie na tym swoistym backstage'u, że szmalu Wam Szanowni Artyści obiecać nie mogę, gdyż gdybym to uczynił, moglibyście kiedyś w słodkiej zemście znów mi coś romantycznego zadedykować. Jedno jednak obiecać Wam mogę: Wasze piosenki będą puszczane w radiu, żebyście nie musieli potem tworzyć takich protest songów, jak ci panowie:
Maciek Baranowski
- pierwsza piosenka zapamiętana przeze mnie to Calypso Jean-Michel
Jarre'a, słuchana z kasety rodziców w podstawówce. Również lubiłem
zgrywać sobie z radia na kasety piosenki, które mi się podobały i tym
sposobem dorobiłem się z dziesięciu "składanek". Ale początki świadomego
słuchania muzyki zaczęły się od płyty Big Ones zespołu Aerosmith. Mój
nauczyciel od języka angielskiego widząc, że taka muzyka mi się podoba
podsyłał mi płyty takich wykonawców jak Led Zeppelin Deep Purple,
Marillion, King Crimson, Jimi Hendrix. Z czasem doszło do tego też Joy
Division i Nick Cave & the Bad Seeds. Okres liceum to z kolei etap
fascynacji muzyką podziemną. Początkowo od punk rocka (głównie
amerykańskiej sceny) w odmianie zarówno melodyjnej i radiowej (The
Offspring, Rancid) jak i tej terroryzującej słuchacza (Dead Kennedys,
Black Flag, Minor Threat). W międzyczasie pojawili się też Iron Maiden.
Ta muzyka kształtowała zarówno mój gust jak i światopogląd. Brakowało mi
tylko zespołu, który łączyłby szybkość i wściekłość punk rocka z
ciężarem i precyzją heavy-metalu. Do czasu aż, jako szesnastoletni
chłopak, pewnej nocy usłyszałem w radiowej "Trójce" zespół Slayer, który
wywrócił mój świat muzyczny do góry nogami. Paradoksalnie muzyka
Slayera jeszcze bardziej rozszerzyła mój gust ponieważ zadziałała
zasada, że jeśli można słuchać tak brutalnych dźwięków to można słuchać
wszystkiego. W ten sposób ekstremalny metal wprowadził mnie w Jazz,
blues a nawet muzykę klasyczną. A z czasem zaczęła się też "obserwacja"
tego co się dzieje w wielkim, kolorowym świecie popu (chociaż tutaj
rzadko mogę znaleźć coś dla siebie). W efekcie w moim pokoju można
znaleźć płyty Tori Amos jak i Vadera. W kwestii grania i tworzenia
muzyki jestem totalnym beztalenciem. Jednocześnie zawsze lubiłem
gromadzić jak najwięcej wiedzy na temat muzyki a i z czasem pojawiła się
chęć przekazania własnych wrażeń innym ludziom. Największą przyjemność
sprawia mi wymiana opinii i zdań na temat muzyki z innymi melomanami i
odkrywanie kolejnych świetnych artystów. Poza najbliższym otoczeniem
wpływ na moje gusta wywierali m.in. Wiesław Weiss, Piotr Kaczkowski,
Jarosław Szubrycht, Łukasz Dunaj, Bill Hicks i Todd Nathanson. Obecnie
piszę dla Wrocławskiej Sekcji Alternatywnej http://www.wsa.org.pl/
relacje z koncertów i na portalu Miejsce Mocy o fantasy i fantastyce
(pod pseudonimem) - http://www.miejscemocy.net/. Posiadam wykształcenie
prawnicze przez co i w swojej pracy muszę dużo pisać, choć już mniej o
muzyce...
fot. Sebastian Siepietowski
Wśród panującej szarugi, deszczu i ponurego nastroju muzyka której teraz słucham komponuje się z tą aurą i szczerze mówiąc, ostatnio z mojego odtwarzacza dobiega cała masa ponurych depresyjno/agresywnych dźwięków, odzwierciedlających emocje kumulujące się w mojej duszy. A jednak jest w tym wszystkim jeden kolorowy kwiat, który wybija się z ciemności i daje nadzieje na jaśniejszą przyszłość. Mam na myśli Zapraszamy na łąki - debiutancką płytę młodego wrocławskiego zespołu Katedra, kolorowo rozświetlającej jesienno-zimowe wieczory.
Tak naprawdę to muszę się przyznać, że niniejsza płyta jest w moim posiadaniu od znacznie dłuższego czasu. Chociaż oficjalna premiera była w sierpniu tego roku, to płytę udało mi się nabyć na koncercie Katedry (grającej przed Blues Pills) już 12 lipca w klubie Alibi (relacja z tego koncertu tutaj). Naszła mnie myśl, że to jakieś nieoficjalne demo ale zawartość muzyczna pokrywa się kropka w kropkę z "wersją sierpniową" (z tą różnicą, że nie mam tak bogatej książeczki :/). Dziwne, ale najwyraźniej miałem okazję poznać debiut trochę wcześniej niż inni, czego bynajmniej nie żałuję.
Fryderyk Nguyen (fot. Ania Michowska)
Dla mniej zorientowanych - Katedra gra muzykę bardzo świadomie osadzoną w tradycji polskiego rocka z przełomu lat 60. i 70., który wówczas był nazywany big-bitem. Twórczości Katedry nie da się opisać jednym słowem. To kolorowa mieszanka bluesa, hard rocka, psychodelii, rocka progresywnego i mnóstwa innych dźwięków osadzonych w ciepłym, analogowym brzmieniu. Jeśli nie wiecie o czym mówię to sięgnijcie po wczesne płyty Czesława Niemena, Breakoutu albo po album Korowód Marka Grechuty i Anawy (ale też i fani The Doors albo Jimiego Hendrixa powinni rozpoznać znajome dźwięki). Zespół również świetnie wypada na żywo o czym mogli się przekonać oglądający Must be the Music (zespół w tym programie dostał się do finału). A jak Katedra wypada na płycie?
Jak wspomniałem wcześniej - od pierwszych sekund słychać ciepłe, pastelowe brzmienie z bardzo dobrze słyszalnymi poszczególnymi instrumentami (z delikatnym pogłosem na wokalu). I to zarówno w momentach rockowego wymiatania (Czarny szlak) jak i w tych bardziej klimatycznych, nastrojowych momentach (Wiosna i wino). W Katedrze śpiewa bardzo charyzmatyczny i utalentowany wokalista (i zarazem gitarzysta) - Fryderyk Nguyen, który dysponuje mocną ale i ciepłą barwą głosu, trochę kojarzącą się z Czesławem Niemenem (wygląd lidera jeszcze bardziej potęguje to skojarzenie). Główny wokal wspomagają damskie wokale w chórkach (w wykonaniu Kasi Radoń i Teresy Grabiec), czasem towarzyszące wokalowi lidera (Zapraszamy na łąki), częściej jednak subtelnie ukryte w tle.
17.01.2014 - pierwsze spotkanie Fryderyka z Anią Rusowicz, która gościnnie zaśpiewa na debiutanckim albumie Katedry
Natomiast w piosence Wieje wiatr zespół wspomaga wokalnie Ania Rusowicz (mająca na koncie płytę o znamiennym tytule Mój Big-Bit). Z koncertu pamiętam też, że w kawałku Wiosna i wino główne wokale wykonywał basista Maciej Stępień. No właśnie - sekcja rytmiczna (Maciej Stępień - Paweł Drygas) gra bardzo sprawnie i całkiem mocno jak na tak luźną muzykę. Nie chcę napisać, że perkusista z basistą łoją metal do kolorowych dźwięków Katedry ale też definitywnie nie ograniczają się do nabijania rytmu. Czasem wręcz mam wrażenie, że ciągną za sobą resztę zespołu jak na przykład w drugiej połowie Czarnego Szlaku albo gdy nagle w sennej kompozycji Wolny elektron w pewnym momencie perkusista nabija bardzo gęste i ciężkie dźwięki. Całość pięknie spajają klawiszowe pejzaże w wykonaniu Michała Zasłony, dające muzyce Katedry wiele oddechu i przestrzeni.
fot. Sebastian Siepietowski
fot. Ania Michowska
To co mi się podoba w muzyce Katedry to fakt, że można ją traktować czysto rozrywkowo "do tańca" ale też i artystycznie są to piosenki na wysokim poziomie. Dla słuchaczy melomanów są "poukrywane" rockowe niuanse, które dopiero po którymś przesłuchaniu można wychwycić (chociażby pod koniec Nie śmiej się z miłości słyszymy cytat z Satisfaction Rolling Stones). Wyraźnie słychać, że zespołowi sprawia przyjemność granie takiej a nie innej muzyki. Dobrze też, że piosenki są zróżnicowane. Mamy tu ewidentne radiowe hity jak piosenka tytułowa czy Kim jesteś? (oba zilustrowane teledyskami) ale też i bardziej progresywne, połamane granie jak mroczne i psychodeliczne Strach i pragnienie (z linią basową trochę przypominającą Hand of Doom Black Sabbath) czy zawierająca jeszcze większą dawkę psychodelii - Wiosna i miłość. Teksty Katedry w większości traktują o miłosnym iskrzeniu (Zapraszamy na łąki, Nie śmiej się z miłości, Kim jesteś?) ale czasem też pojawiają się plastyczne obrazy przyrody jak w zamykających całość Kłosach. Natomiast hard-rockowy Czarny szlak opowiada o spotkaniu z samym Królem Gór. Całości dopełnia bardzo fajna okładka, kojarząca mi się osobiście z witrażami Stanisława Wyspiańskiego.
Katedra we wrocławskim klubie Od Zmierzchu do Świtu (fot. Sebastian Siepietowski)
Są może na tej płycie fragmenty, które bym pominął (jak trochę rozciągnięta pierwsza połowa piosenki Wolny elektron) ale oceniając całość muszę przyznać, że z przyjemnością słucha mi się debiutanckiego longplaya wrocławskiej załogi. Katedra nie zawiodła moich oczekiwań i udowodniła, że również studyjnie bardzo dobrze umie zaprezentować swoją twórczość. A może nawet powinienem napisać, że zespół świetnie uchwycił klimat swoich koncertów na płycie. Z debiutancką płytą Katedry w odtwarzaczu mogę spokojnie czekać na pierwszy dzień wiosny.
Maciej Baranowski
ZAPRASZAMY NA ŁĄKI Katedra
(Vintage Records & Katedra)
Skład:
Fryderyk Nguyen - gitara elektryczna, wokal
Maciej "Jim" Stępień - bas, wokal
Michał Zasłona - klawisze, chórki
Paweł Drygas - perkusja
Teresa Grabiec - chórki
Kasia Radoń - chórki
Lista utworów:
1. Zapraszamy na łąki
2. Nie śmiej się z miłości
3. Kim jesteś?
4. Strach i pragnienie
5. Czarny szlak (ft. Kondziu-Bethel)
6. Wiosna i wino
7. Wolny elektron
8. Pejzaż
9. Pieśń o świcie
10. Kiedy kochasz
11. Wicher Wieje (ft. Ania Rusowicz)
12. Kłosy
